Redakcja | Regulamin | Recenzenci | Prenumerata | Numer Bieżący | Archiwum | Szukaj

Plakaty Spis Treści »

Tom. 3/2004 Nr 3(3)
Ocena funkcji tarczycy oraz gospodarki węglowodanowej u dzieci po przeszczepieniu komórek hematopoetycznych. Badanie pilotażowe

1J. Iwankiewicz, 1E. Barg, 2D. Wójcik, 1B. Kotschy, 2K. Kałwak
1Klinika Endokrynologii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej we Wrocławiu
2Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu
Adres do korespondencji:
Słowa kluczowe:

Celem pracy była ocena występowania późnych powikłań w funkcji gruczołu tarczowego i  gospodarce węglowodanowej u dzieci będących po przeszczepie komórek hematopoetycznych. Badaniem prospektywnym objęto 20 pacjentów (12 dziewcząt) w wieku 2–20 lat (mediana 14 lat), po przeszczepie szpiku kostnego. Wskazaniem do przeszczepu było: AML (n = 8), ALL (n = 4), NHL
(n = 2), CML (n = 2), JMML (n = 1), SCID (n = 1), MDS (n = 1) i HES (n = 1). Autologiczny przeszczep wykonano u 8 pacjentów, allogeniczny u 12. U trójki przeszczep wykonano dwukrotnie. W terapii kondycjonującej zastosowano megachemioterapię z busulfanem, u 9 pacjentów profilaktyczne naświetlano CNS. Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GVHD) rozwinęła się u 10 dzieci i wymagała terapii glikokortykosteroidami.
Ocena endokrynologiczna została przeprowadzona w 4–84 miesięcy (średnio 18) po zakończeniu glikokortykoterapii. U wszystkich pacjentów oznaczono: TSH, fT3, fT4, aTPO HbA1c, wykonano test z TRH oraz OGTT z oznaczeniem glikemii i insulinemii. U 5 pacjentów rozpoznano niedoczynność tarczycy (wszyscy przebyli GVHD II-III stopnia  oraz  profilaktyczne naświetlania CNS-u); u dwóch stwierdzono podwyższone miano przeciwciał aTPO. Czas od zakończenia glikokortykoterapii  nie miał wpływu na  wystąpienie tych powikłań. Nieprawidłowy OGTT stwierdzono u 7, hiperinsulinemię  u 11 badanych. Średnia suma glikemii 
w OGTT  wynosiły 26,88 ± 4,83 mmol/l a insulinemii 131,49 ± 81,35 mIU/ml. Nieprawidłowy indeks glikemiczny  I > 0,3 (średnio 0,43 ± 0,15) był stwierdzony u 8 pacjentów, u 3 podwyższone HbA1c (w tym u dwóch pacjentów z podwyższonym indeksem glikemicznym). Średnie BMI  w badanej grupie wynosiło 17,54 ± 2,67 kg/m mieściło się w granicach normy. Hiperinsulinemia w OGTT występowała częściej u dzieci z wyższym BMI, stwierdzono ujemną korelację pomiędzy nimi (r = –0,18, p < 0,05). Nie stwierdzono zależności pomiędzy czasem od zakończenia glikokortykoterapii i hyperglycemią/hyperinsulinemią w OGTT oraz rodzajem terapii kondycjonującej przed przeszczepem i wystąpieniem GvHD.
Wniosek. Dzieci po przeszczepieniu komórek hematopoetycznych wymagają standaryzowanej opieki endokrynologicznej, ze względu na częściej występujące zaburzenia ze strony gruczołu tarczowego i gospodarki węglowodanowej